01   Aktualności
02   Informacje ogólne
03   Konferencje i seminaria
04   Konkursy, targi, misje
05   Regionalna Instytucja Finansująca
06   Granty na badania i innowacje
07   Projekt Enterprise Europe Network
08   Doradztwo gospodarcze
09   Pożyczki
10   Poręczenia kredytowe
11   Inwestycje kapitałowe
12   Szkolenia i doradztwo personalne
13   Energia odnawialna
14   Konsulat Honorowy Finlandii
15   Startuj w Biznesie
16   Projekt SUPER
17   Projekty zakończone
18   Lokale do wynajęcia
19   Zaprzyjaźnione strony
20   Wyszukiwanie zaawansowane
21   Wyślij mail
22   Subskrypcja biuletynu
23   Przetargi


 

 



PODLASKA FUNDACJA ROZWOJU REGIONALNEGO

Polski » Projekt Enterprise Europe Network » Archiwum
 
 
Waluta euro w rozszerzonej Unii 2006/02/22

Od podpisania Traktatu Rzymskiego w 1957 r. głównym celem Unii Europejskiej jest zrównoważony postęp gospodarczy i społeczny, mający zapewnić Europejczykom zdrowie, dostatek i perspektywy na przyszłość. Bliższa integracja w wielu obszarach polityki ma podstawowe znaczenie dla osiągnięcia tego celu. Wspólny rynek, unia gospodarczo-walutowa (UGW) oraz rozszerzenie Unii do 25 państw to najważniejsze etapy procesu integracji, która zapewnia rzeczywiste korzyści społeczne i gospodarcze oraz umacnia pozycję UE na świecie.


Wprowadzenie euro to kamień milowy na drodze rozwoju Unii i największa monetarna rewolucja w historii. Euro to urzeczywistnienie UGW. Pogłębia korzyści ze wspólnego rynku i przyczynia się znacząco do stabilności ekonomicznej, niezbędnej w celu zapewnienia dalszego wzrostu. Stymuluje konkurencję i innowacje, przynosi korzyści konsumentom oraz uwalnia zasoby potrzebne w innych dziedzinach, takich jak opieka społeczna i edukacja. Umacnia także Europę politycznie i gospodarczo.

UGW nie jest jednak wydarzeniem jednorazowym — to nieprzerwana praca członków obszaru euro, którzy współpracują w ramach polityki gospodarczej. Nowe pastwa członkowskie także zadeklarowały chęć przyłączenia się do UGW i wprowadzenia euro w swoich traktatach akcesyjnych. Aby wejść z powodzeniem do obszaru euro muszą rozważnie dostosować swoje gospodarki do systemów starszych członków Unii. To przystosowanie ekonomiczne, zwane konwergencją, jest kolejnym krokiem na drodze do ściślejszej integracji UE.

Im większa UE, tym większe korzyści

Dzięki stopniowemu rozszerzeniu, UE może czerpać korzyści ze swoich rozmiarów. Wspólny rynek to główny katalizator pozwalający osiągać te korzyści. Od chwili jego utworzenia wewnętrzny handel w Unii gwałtownie rozwinął się, generując dodatkowe obroty rzędu 900 miliardów euro, tworząc 2,5 miliona dodatkowych miejsc pracy, stymulując inwestycje zagraniczne i zapewniając UE większą konkurencyjność na rynkach międzynarodowych. Dzięki przyczynieniu się do większej wydajności gospodarczej i stabilności euro, wspólna waluta dla wspólnego rynku, zapewnia jeszcze większe korzyści:

  • Korzyści dla społeczeństwa, gdy stabilność cen i niska inflacja powodują mniej trudności finansowych dla konsumentów i prowadzą do lepszego planowania długofalowego dla przemysłu i wzrostu spójności społecznej.
  • Polityki gospodarcze państw członkowskich odnoszą korzyści dzięki wielostronnemu nadzorowi i wspólnej polityce fiskalnej, które chronią przed rażącymi błędami.
  • Konsumenci i firmy odnoszą korzyści, gdy silna pozycja i dostępność euro powoduje wzrost konkurencyjności między kredytodawcami, co pozwala na obniżenie stóp procentowych. Pozwala to uwolnić kapitał, który można wykorzystać w innych dziedzinach.
  • Przedsiębiorstwa odnoszą korzyści, gdy dzięki euro znikło ryzyko związane z wymianą walut. Euro zmniejsza, zatem koszty prowadzenia działalności i stymuluje handel.
  • Przemysł jako całość odnosi korzyści, gdy swobodny przepływ kapitału w obrębie wspólnego rynku zachęca do inwestycji transgranicznych, znanych jako bezpośrednie inwestycje zagraniczne (FDI). Euro zachęca do bezpośrednich inwestycji zagranicznych w jeszcze większym stopniu.

W 1999 r. euro zostało przyjęte przez 11 państw członkowskich — założycieli obszaru euro: Austrię, Belgię, Finlandię, Francję, Niemcy, Irlandię, Włochy, Luksemburg, Niderlandy, Portugalię i Hiszpanię. Grecja przystąpiła w 2001 r., zwiększając liczbę członków obszaru euro do 12 krajów. Obszar euro to obecnie 305 milionów ludzi spośród 451 milionów mieszkańców 25 państw Unii, a dzięki zasięgowi i stabilności euro stało się atrakcyjną walutą międzynarodową. Rządy innych państw używają euro w charakterze waluty rezerwowej, wykorzystując jego płynność, wymienialność i stabilność.

Droga do obszaru euro

UE ustanowiła kryteria z Maastricht jako pierwotne warunki dołączenia do strefy euro przez członków-założycieli. Utrzymywanie ich zapewnia wystarczające dostosowanie do zrównoważonej i stabilnej ekonomii obszaru euro. Członkowie-kandydaci pragnący dołączyć do obszaru euro muszą spełniać te same warunki, opisane poniżej:

  • Wskaźnik inflacji nie może przekroczyć 1,5% wskaźnika dla trzech najlepszych pod względem stabilności cen państw członkowskich.
  • Ogólny deficyt budżetowy nie może przekroczyć 3% PKB; jest to dowód na stabilne finanse publiczne.
  • Zadłużenie publiczne poniżej 60% PKB lub wykazujące wystarczające tempo spadku i zbliżające się do tej wartości w zadowalającym tempie; jest to miara długofalowego zrównoważenia finansów publicznych.
  • Długoterminowa stopa procentowa nieprzekraczająca więcej niż o 2% stopy dla trzech najlepszych pod względem stabilności cen państw członkowskich: wskaźnik trwałości i wiarygodności.
  • Stabilny kurs wymiany poprzez udany udział w mechanizmie wymiany walut ERM II oraz utrzymanie kursu wymiany zbliżonego do centralnej stawki przez dwa lata przed przyjęciem euro. Służy do tego mechanizm kursów walutowych znany jako ERM II. Stanowi to miarę solidności gospodarki oraz stabilności rzeczywistej konwergencji dzięki wykazaniu, że rząd potrafi zarządzać gospodarką bez uciekania się do deprecjacji waluty.

Nowe państwa członkowskie próbują dogonić resztę Unii Europejskiej. PKB na jednego mieszkańca jest tam o wiele mniejszy niż średnia wartość w UE, ale rośnie w miarę rozwoju gospodarki. To właśnie jest proces „rzeczywistej konwergencji”. Szeroko zakrojona restrukturyzacja osiągnięta w okresie przedakcesyjnym trwa nadal, a struktury i instytucje społeczno-ekonomiczne są w coraz większym stopniu zintegrowane z Unią Europejską, co stanowi niezbędny proces wspomagający wzrost gospodarczy i rzeczywistą konwergencję. Każde nowe państwo członkowskie podąży do euro inną drogą i zostanie członkiem obszaru euro tylko wtedy, gdy będzie spełniało kryteria, a kraj będzie mógł odnieść największe korzyści z paktu na rzecz stabilności i rozwoju. UGW i euro to kolejne etapy na drodze do bliższej integracji, które umożliwią większą synergię spójności społecznej i tworzenia dobrobytu, zarówno dla nowych członków, jak i całego obszaru euro.

Tabela 1. Kryteria konwergencji z Maastricht w nowych państwach członkowskich.

Co jest mierzone:

Stabilność cen

Stabilne finanse publiczne

Zrównoważone finanse publiczne

Trwałość konwergencji

Stabilna konwergencja

Jak jest mierzone:

Stopa inflacji cen towarów konsumpcyjnych

Deficyt publiczny
jako % PKB

Zadłużenie publiczne jako % PKB

Długoterminowe stopy procentowe

Stabilność kursu wymiany

Kryteria konwergencji

<1.5% więcej niż w trzech państwach członkowskich, gdzie jest najniższa

Nie więcej niż 3%

Nie więcej niż 60%

<2% więcej niż w trzech państwach członkowskich, gdzie jest najniższa

Udział w ERM-II przez 2 lata

Republika Czeska

1,8%

12,6%

37,8%

4,7%

Z przystąpieniem do ERM II

Estonia

2,0%

-3,1%

5,3%

4,6%

Przystąpienie 28/06/04

Cypr

2,1%

6,4%

70,9%

5,2%

Przystąpienie 02/05/05

Łotwa

4,9%

1,5%

14,4%

5,0%

Przystąpienie 02/05/05

Litwa

-0,2%

1,9%

21,4%

4,7%

Przystąpienie 28/06/04

Węgry

6,5%

6,2%

59,1%

8,1%

Z przystąpieniem do ERM II

Malta

2,6%

9,7%

71,1%

4,7%

Przystąpienie 02/05/05

Polska

2,5%

3,9%

45,4%

6,9%

Z przystąpieniem do ERM II

Słowenia

4,1%

2,0%

29,4%

5,2%

Przystąpienie 28/06/04

Słowacja

4%

3.7%

42,6%

5,1%

Z przystąpieniem do ERM II

Obszar euro

<2,4%

<3,0%

<60%

<6,4%

Spełnione kryteria

Źródło danych: Raport Komisji, Raport O konwergencji 2004, COM(2004) 6900.

Euro w Polsce

Polska jest zobowiązana do wprowadzenia euro na mocy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i Traktatu Akcesyjnego. Zobowiązanie to jest opatrzone warunkiem spełnienia kryteriów konwergencji z Maastricht. Przy założeniu, że OFE są częścią sektora finansów publicznych, Polska spełniła już w 2005 r. fiskalne kryteria konwergencji (deficyt poniżej 3% PKB, a dług poniżej 60% PKB). W 2005 r. deficyt w relacji do PKB wyniósł 2,9%, a dług osiągnął 41,9%. W roku 2006 deficyt spadnie do 2,6% PKB, a dług wyniesie 45,0% PKB. W roku 2007 prognozuje się ograniczenie deficytu do 2,2% PKB, podczas gdy dług osiągnie 45,3% PKB. W 2008 r. oczekuje się zmniejszenia deficytu do 1,9% PKB i długu na poziomie 45,4% PKB.

Zdania na temat możliwości przystąpienia do strefy euro są podzielone wśród ekonomistów. Przewidują oni, że Polska będzie gotowa do przyjęcia euro w latach 2012-2014. Wpływ na te przewidywania mają wypowiedzi premiera Marcinkiewicza. Uważa on, że w tej kadencji Sejmu nie ma potrzeby, aby Polska wchodziła do strefy euro. Bardziej euroentuzjastyczne opinie wyraża wicepremier, minister finansów Zyta Gilowska. Twierdzi, że Polska będzie gotowa do rozmów o wejściu do strefy euro za "jakieś trzy lata". Według minister powinniśmy wejść do strefy euro tak szybko, jak to jest możliwe, ale zauważa, że niestety możliwości są bardzo ograniczone. Podkreśla, iż wszystko zależy od tego, w jakim tempie będą dokonywane zmiany w finansach publicznych, które są potrzebne nie tylko po to, aby Polska osiągnęła kryteria wskazane w Traktacie z Maastricht, ale także po to, aby je utrzymała. Poprzedni rząd zakładał, że Polska przyjmie euro w 2009 r. Obecny rząd do tej pory nie podał daty. Gilowska mówiła wcześniej, że przypuszczenie, iż stanie się to w 2009 r., jest "oparte na wątłych podstawach".

Źródła opracowania:

  1. http://europa.eu.int/comm/economy_finance/publications/general/2005/enlargemleaflet_pl.pdf
  2. http://www.ecb.int/home/html/index.en.html
  3. http://europa.eu.int/euro/
  4. http://euro.pap.com.pl/cgi-bin/wynik.pl
  5. http://www.euro.gov.uk/home.asp
  6. http://www.money.pl/pieniadze/euro
  7. http://waluty.onet.pl/1257556,wiadomosci.html
  8. http://www.rzeczpospolita.pl/europa/news/news_060201.html#2
  9. http://www.nbportal.pl
  10. http://www.nbp.pl/Home.html
 
Informacje o sieci EEN
Współpraca
SME FEEDBACK
Biuletyn EEN
Informacje
Archiwum

 
   

Podlaska Fundacja Rozwoju Regionalnego| ul. Starobojarska 15 | 15-073 Białystok | tel: 85 740 86 83 | fax: 85 740 86 85
e-mail: fundacja@pfrr.pl | WWW: een.pfrr.pl | NIP: 542-10-07-427 | REGON: 050309431
KRS: 0000051191 | Sąd Rejonowy w Białymstoku | XII Wydział Gospodarczy KRS